ၶၢဝ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တေသၢင်ႈၸုမ်းၶိုင်ပွင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႂ်ႇ

ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇတေႃႇသူႈယူႇၼၼ်ႉ တေၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႂ်ႇ၊ ၸုမ်းမႂ်ႇၼႆႉၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆ။

ဢူးၸူဝ်းမူဝ်းဢွင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ၽူႈၼမ်းၽၢႆႇၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်လၢတ်ႈတီႈ ၶၢဝ်ႇ ဢီႊရႃႊဝတီႊ ဝႃႈ “ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈတေဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၽွင်းလူင်ၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေပႃး၊ လုၵ်ႈၸုမ်းတေပႃးၽႂ်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉ တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယူႇ၊ တေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸဵဝ်းၸဵဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ် ဢူးတိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး တူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်ၻွၵ်ႊၻိူဝ်ႊ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၽွင်းတႅၼ်းၸေႈမိူင်း တႆး။ ၼႂ်းၶဝ်သွင်ၸဝ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၽႂ်ၼႆ ပႆႇႁူႉလႆႈၸႅင်ႈလႅင်း။

ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ တေပႃးၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၽွင်းလူင်ၼႂ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်၊ ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ်၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸေႈမိူင်း လႄႈတိူင်းၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။

ဢွင်ႇမိၼ်းလၢတ်ႈၼႄၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇဝႃႈ လွင်ႈလႆႈၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼႆ ၼႆႉပေႃး ဢုပ်ႇၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်မႃး ၵွပ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၶိုင် ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးသွင်ၸုမ်း။ ၸုမ်းၼိုင်ႈၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ဢူး ဢွင်ႇမိၼ်း ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇ တေႃႉသူင်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း(ၾႆး)ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ထႅင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈပဵၼ် ဢူးဢွင်ႇတွင်းဢွၼ်ႁူဝ်။ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၽွင်းလူင်ၶဝ်၊ ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၶဝ်၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းလိုဝ်ႈ ၵၢၼ်ၶဝ်၊ ၸုမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ်လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း NGO ၵမ်ႈၽွင်ႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းသေ ၸုမ်းမႂ်ႇဢၼ်တေၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ၼႆႉတေပႃးဢမ်ႇပႃးၵူၼ်းၵဝ်ႇယင်းပႆႇႁူႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႆႈလီလိူဝ် ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဢူးဢွင်ႇတွင်းဢွၼ်ႁူဝ်။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵမ်ႈၼမ်လႆႈၸႂ် ၸုမ်းဢူးဢွင်ႇမိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ မေႃၸႂ်ႉလၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼၢႆႊႁင်ႊသႃႊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ UNFC လၢတ်ႈဝႃႈ “ သွင်ၸုမ်းၼႆႉမီး ဢႃႊၼႃႊ(ဢမ်ႊၼၢတ်ႊ) ႁဵတ်း သၢင်ႈလႆႈမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈမီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢၵ်ႇလၢႆ လႄႈသင်၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပိုၼ်ႉတီႈ ၸမ်ၵႆၸိူဝ်းၼႆႉသေလႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈၸႅၵ်ႇပဵၼ်သွင် ၸုမ်းသေဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈၼႆ။

သင်ဝႃႈတေပႃးၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆၸိုင် သင်ပႃးၻွၵ်ႊၻိူဝ်ႊ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းၼႆတေၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလီယူႇ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU)၊ မွၼ်း၊ ရၶႅင်ႇ၊ ၶျၢင်း၊ ယၢင်းလႅင်၊ တႆးၸိူဝ်း ၼႆႉလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၶၼ်ႉတွၼ်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ဢူးဢွင်ႇတွင်းဢွၼ်ႁူဝ်ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းၸုမ်းၶၢင်သၢမ်ပွၵ်ႈ ယင်းပႆႇႁၼ် လွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈသင်မႃးသေ သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်းထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။

ဢူးလႃႊၼၼ်ႊ ၸုမ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ် သေၽိုတ်ႉ ၶဝ်ႈၼႃႈလိၼ် ႁဝ်းတိၵ်းတိၵ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈၵႃႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၼၢႆႊႁင်ႊသႃႊ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇလႆႈပူင်ၵႂၢမ်းႁၢမ်ႈထူဝ်းသိုၵ်း၊ ႁၢမ်းတိုၵ်းယိုဝ်းဢွၼ်တၢင်း၊ ၽွင်းဢုပ်ႇ ဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆသေတႃႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတိုၵ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ လွင်ႈၼႆႉလီၼၵ်းၸႂ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၸႂ်ႉပၢႆးၸႂ်လၢႆးတိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ တၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉၸႂ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း တိုၵ်းတေႃး ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ် ၼမ်ႉတွၼ်းၸွမ်းယူႇ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း”ၼႆယဝ်ႉ။